twitter-logo-2 facebook-art

 

Arkade-logo01

 

  • Onze openbare school is multicultureel. Arkade helpt ons met een afgewogen lesprogramma over de vijf wereldgodsdiensten.

  • Hoe kunnen wij onze christelijke identiteit als een kwaliteit laten weerklinken in onze school?

  • Het overlijden van een moeder had een enorme impact. Arkade hielp ons het rouwproces op school te begeleiden.

  • Leerkrachten hadden moeite met de betekenis van Pasen. Wij wilden als team teruggaan naar de essentie van dit religieuze feest.

  • Wij gaan fuseren met een ander schoolbestuur. Arkade begeleidt ons bij de invulling van onze nieuwe identiteit.

  • De ouders vroegen om een ouderavond over onze schoolidentiteit. Arkade verzorgde een inspirerend programma.

mensen-MarkBos-cDoor Mark Bos, onderwijsbegeleider Arkade

Wat doe je met dit soort uitspraken van leerlingen? Dat is een vraag die ik geregeld hoor van leerkrachten. Terechte vraag ook, want een kant en klaar antwoord is er niet. In deze blog doe ik toch een poging een antwoord te geven.

Een tijdje terug. Ik ben met onze dialoog-leskist op een school in Amsterdam Noord. Ik geef les aan een groep in de onderbouw. We hebben het over de Islam, en ik vertel over de koran. Een enthousiaste islamitische leerling kan Arabisch lezen, en leest een aantal verzen voor. Iedereen applaudisseert na afloop. In de verzen komt ook de zin ‘Allahu-akbar’ voor, wat betekent: God is groot. Ik vraag of leerlingen weten wat de zin betekent. Een van de leerlingen roept: ‘Dan is het toch BOEM? Dan laten ze een bom ontploffen!’ Een paar leerlingen lachen, anderen kijken wat verschrikt, sommigen vragend.

Terwijl de leerlingen nog wat lawaaierig zijn, gaan mijn gedachten razendsnel. Moet ik nu streng zijn? Moet ik doorvragen? Of negeren? Andere leerlingen vragen wat zij vinden?

Het doel van onze leskist dialoog is dat leerlingen met elkaar in gesprek gaan over verschillen en overeenkomsten tussen hun levensbeschouwing en die van anderen. Op die manier leren ze de ander maar ook zichzelf beter kennen. Mooie ideeën, maar hoe doe je dat nu op zo’n moment?

Het is niet verwonderlijk dat leerlingen dit soort associaties hebben. Via televisie en internet worden ze volop geconfronteerd met de agressieve kant van religie. Daarom is het belangrijk hun uitspraken, ook al zijn ze wellicht bedoeld als grapje, toch serieus te nemen en in een context te plaatsen. Het is mijn werk er een ander beeld naast te zitten, niet om het te verbeteren, maar zodat ze zelf kunnen afwegen. Nog mooier is het, als dat lukt via een gesprek met een andere leerling die het anders ziet. Ik zou een islamitische leerling kunnen vragen hoe hij het vind om dat te horen. Zie hij dat ook zo? Ik besluit het uit te proberen.

De islamitische leerling mompelt een beetje dat het niet zo is, maar het komt er wat voorzichtig uit. Hij vindt het eng om zomaar tegen een andere leerling in te gaan. Ik vertel dat het in films inderdaad vaak zo is, maar in het echt betekent de zin ‘Allahu-akbar’ gewoon ‘God is groot’, en dat dat niets met geweld te maken heeft. Ik ga door en vertel dat ISIS, die ze op het nieuws soms zien, maar een heel klein deel is, en dat het grootste deel van de moslims niemand kwaad willen doen. Het blijft stil.

Was dit het juiste antwoord? Ik weet het niet zeker. Maar ik heb de poging gedaan de leerlingen te verbinden met elkaar en met een ander perspectief. En dan is het verder afwachten wat er gebeurt. Geen kant-en-klare antwoorden inderdaad, maar wel iedere dag weer mooie kansen voor een gesprek dat soms wel en soms niet lukt. In de woorden van filosoof Gert Biesta: dat is het prachtige risico van onderwijs.

Mark Bos